મિત્રો, ડાયાબિટીસ એ એક એવો રોગ છે જેમાં હૃદય, બ્લડપ્રેશર, કિડની, આંખો વગેરેને લગતી નસોમાં સુગરનું પ્રમાણ વધી જાય છે પરિણામે નસોમાં ખાંડનું પ્રમાણ વધી જવાથી આ અંગોને નુકસાન થવા લાગે છે. WHO મુજબ, હાલમાં વિશ્વમાં લગભગ 42.2 મિલિયન લોકો ડાયાબિટીસથી પીડિત છે. પરંતુ ભારતમાં મામલો વધુ ખરાબ છે. કારણ કે ભારતમાં સૌથી વધુ 8 કરોડ લોકો ડાયાબિટીસથી પીડિત છે.
એક અંદાજ મુજબ, એવું કહેવાય છે કે 2045 સુધીમાં ભારતમાં 13 કરોડથી વધુ લોકો ડાયાબિટીસથી પ્રભાવિત થશે. તેથી જ ભારતને વિશ્વનું ડાયાબિટીસ રાજધાની કહેવામાં આવે છે. જો કે, આપણા આયુર્વેદમાં પહેલેથી જ ઘણી ઔષધિઓનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે જે ડાયાબિટીસને મટાડવામાં 100% સચોટ છે. જેને હવે વિજ્ઞાને સ્વીકારી લીધું છે અને સાબિત પણ થયું છે.
આપણા આયુર્વેદમાં કેટલાક પાંદડાઓનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે જે ડાયાબિટીસમાં ખૂબ જ અસરકારક છે. જેની વિજ્ઞાન દ્વારા પણ ખરાઈ કરવામાં આવી છે. જેના કારણે ડાયાબિટીસને દવા વગર ચોક્કસપણે કંટ્રોલ કરી શકાય છે.
એક સંશોધનમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે લગભગ 800 વૃક્ષો અને છોડ એવા છે જેમાં ડાયાબિટીક વિરોધી ગુણો જોવા મળે છે. પરંતુ આમાંની મોટાભાગની ઔષધિઓને હજુ વધુ સંશોધનની જરૂર છે. પરંતુ એક રિસર્ચમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે કોસ્ટસ ઇગ્નેયસ, ભૃગુરાજ અને ન્યુક્લિયસના પાન ચાવવાથી ઇન્સ્યુલિનનું ઉત્પાદન વધે છે અને બ્લડ સુગરને નિયંત્રિત કરી શકાય છે. તો ચાલો જાણીએ આ ઔષધિ વિશે.
કોસ્ટસ ઇગ્નીયસ અથવા ઇન્સ્યુલિન પ્લાન્ટ: કોસ્ટસ ઇગ્નીયસમાં ઘણા બધા એન્ટિ-ડાયાબિટીક ગુણધર્મો છે કે તેને ઇન્સ્યુલિન પ્લાન્ટ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. આ છોડ મોટાભાગે કર્ણાટક અને કેરળમાં જોવા મળે છે. અમેરિકન સેન્ટર ફોર બાયોટેક્નોલોજી એન્ડ ઇન્ફર્મેશન દ્વારા હાથ ધરવામાં આવેલા સંશોધનમાં જાણવા મળ્યું છે કે કોસ્ટસ અગ્નિના પાંદડા ચાવવાથી લોહીમાં શર્કરાના સ્તરમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થાય છે. અભ્યાસમાં, કેટલાક ઉંદરોને ખાંડનું સેવન વધારવા માટે ડેક્સામેથાસોન આપવામાં આવ્યું હતું. તે પછી જ્યારે કોસ્ટસ ઇગ્નેયસ ફૂડ આપવામાં આવ્યું ત્યારે બ્લડ સુગરનું સ્તર અચાનક નીચે આવી ગયું. જેના કારણે આજે બજારમાં કોસ્ટસ અગ્નિકૃત પાંદડામાંથી બનેલી ગોળીઓ પણ વેચાઈ રહી છે.
યુક્લિઅસ: યુક્લિઅસને ત્યાં નીલગિરીનું વૃક્ષ કહેવાય છે. નીલગિરી તેલનો ઉપયોગ નાના જંતુઓને ભગાડવા માટે થાય છે. પરંતુ એક રિસર્ચમાં નીલગિરીના પાનમાં એન્ટિ-ડાયાબિટીક ગુણો જોવા મળ્યા છે. સંશોધન મુજબ, નીલગિરીના પાંદડામાં ગ્લાયકોસાઇડ્સ, આલ્કલોઇડ્સ, ફ્લેવોનોઇડ્સ, ટેર્પેનોઇડ્સ, કેરોટીનોઇડ્સ જેવા સંયોજનો જોવા મળે છે. જે સ્વાદુપિંડના બીટા કોષોને સક્રિય કરવામાં પોતાની ભૂમિકા ભજવે છે. એટલે કે, તે કુદરતી રીતે ઇન્સ્યુલિનનું ઉત્પાદન વધારે છે. જો નીલગિરીના કેટલાક પાન સવારે ચાવવામાં આવે તો દિવસભર બ્લડ સુગર કંટ્રોલમાં રહે છે.
ભૃગુરાજ: ભૃગુરાજને સામાન્ય રીતે લોકો વાળની મજબૂતાઈ માટે ઓળખે છે. પરંતુ ભૃગુરાજના પાન ચાવવાથી આપણે બ્લડ સુગર લેવલને નીચે લાવી શકીએ છીએ. ભૃગુરાજના પાનમાં ડાયાબિટીક વિરોધી ગુણ હોય છે. ભૃગુરાજમાં હાઈપોગ્લાયકેમિક ગુણ હોય છે. એટલે કે તેમાં બ્લડ શુગર ઘટાડવાની ક્ષમતા હોય છે. સવારે ખાલી પેટે ભૃગુરાજના પાનનું સેવન કરવાથી આખો દિવસ બ્લડ સુગર કંટ્રોલમાં રહે છે અને કુદરતી રીતે ઇન્સ્યુલિનનું ઉત્પાદન પણ વધે છે.